zaterdag 21 augustus 2010

Taalbaas Stavering

As jo de trije wurden hjirûnder lêze, sille jo ta ien en deselde útspraak komme. Mar wat wurdt der no winliken bedoeld mei dy wurden? Ja, it is hjir al om de betsjutting te rêden! Hokker is goed stavere?

A. jierren
B. hierren
C. hjirren

Klik hjir foar it goede antwurd

zaterdag 14 augustus 2010

Taalbaas Stavering

Stavering fan Ingelske wurden
It Frysk hat genôch wurden om ús goed útdrukke te kinnen. Mar wat moatte wy, as der in nij begryp ynfierd wurdt? As der net sa gau in Frysk wurd betocht wurde kin, moat it mar liend wurde. Dan komt der mei it nije begryp fuort in nij (frjemd) wurd yn gebrûk. Sa binne de lêste jierren gâns wurden, eins op alle mêd wol, benammen út it Ingelsk oernommen. Lienwurden dus.
In lienwurd wurdt meastentiids mei ham en gram oernommen, mar it kin ek in Frysk jaske krije. Dat wol sizze dat it skreaun wurdt neffens de Fryske staveringsregels.


Iisclub of iisklup
Foar 'feriening' is út it Ingelsk it wurd 'club' liend: sportclub, fuotbalclub ensfh.
Dat wurdt langer net as frjemd, mar as in eigen Frysk wurd sjoen. Dan wurdt klup skreaun, om't de Fryskprater de Ingelske útspraak oerdreaun fynt en dus net oernimt.
Dat is mei rjocht liene! Club wurdt weromjûn oan it Ingelsk en klup is fan ús.
Yn de gearstalling iisclub binne in Frysk en in Ingelsk part oanelkoar bakt. Om't wy leaver gjin twa talen trochinoar grieme wolle, hat iisklup de foarkar. Club stiet wol yn it nije hânwurdboek, mar mei in ferwizing nei klup.

Oarspronklike of Fryske stavering?
Eins soenen wy net te gau frjemde wurden oernimme moatte, want fakentiids is der wol in Fryske wjergader. Mar as de betsjutting in nuansearring jout fan it eigen wurd, dan hat it doel en nim it frjemde wurd oer. Dan komt it probleem fan de skriuwwize! Sil it wurd de oarspronklike stavering hâlde, of moat dy oanpast wurde oan it Frysk?
Wat is better, of wat hat jo foarkar:
Club of klup? Of dochs mar feriening?
Caravan of kerreven? Of kampearwein?
Team of tiim? Of leaver ploech?

zaterdag 10 juli 2010

Taalbaas Literatuer

De gemeente Smellingerlân hat 2010 útroppen ta in jier om Rink van der Velde te betinken. Meikoarten komt yn it museum yn Drachten ek in útstalling oer Van der Velde. Yn dat ramt diskear in fraach oer ien fan Rink van der Velde syn boeken. Wêr komt it folgjende fragmint út?

“Hy snúft de rook fan flear, toarnehage en koetsebei yn. En te foet ûnderweis nei Smellie sûget er by de Hoptunen de blossems fan de kamperfoelje leech. ‘Popsûgers, fanke, priuw mar.’”

1. Foroaring fan lucht (1971)
2. Pake Sytse (1975)
3. De nacht fan Belse Madam (1991)

Klik hjir foar it goede antwurd

zaterdag 3 juli 2010

Taalbaas Stavering

Alearen wie der yn it Frysk it wurd skriftekennisse. Dat wurdt (spitigernôch?) net mear brûkt, om’t it as âldfrinzich sjoen wurdt. Wy hawwe der in nijer (moderner) wurd foar, mar wat is dêr krekt de goede stavering fan? Is dat A, B of C?

A. litteratuer
B. lyteratuur
C. literatuer

Klik hjir foar it goede antwurd

zaterdag 26 juni 2010

Taalbaas Stelling

Mear eigen Fryske wurden betinke tsjin fierdere ferhollânsking?

Meidat hieltyd mear wurden en útdrukkingsfoarmen oernommen wurde út it Hollânsk (en út it Ingelsk), bliuwt der fan it Frysk skielk neat mear oer as in regionaal kleure dialekt fan it Hollânsk. Yn de neikommende stelling giet it oer it tsjinkearen fan dat proses.

“Om fierdere ferhollânsking (en feringelsking) fan it Frysk foar te kommen, sille mear eigen wurden (nijfoarmingen of neologismen) betocht én ynfierd wurde moatte.” Mei iens/net mei iens?